Jakie faktury można sfinansować? Faktoring a sprzedaż przeterminowanych faktur

Opublikowano: 19 października 2026 Aktualizacja: 19 października 2026

Faktor finansuje zwykle faktury, których termin płatności jeszcze nie minął: za wykonaną dostawę lub usługę, wystawione firmie, którą akceptuje, bez sporu i bez skutecznego zakazu przelewu. Sprzedaż niezapłaconych faktur po terminie to inna usługa — obrót wierzytelnościami albo windykacja — z inną ceną i innym podziałem ryzyka. Poniżej lista kontrolna dla pojedynczej faktury i tabela różnic.

Faktury przed terminem a przeterminowane

Hasło „sprzedaż faktur” obejmuje w praktyce dwie różne usługi: faktoring faktur przed terminem i sprzedaż wierzytelności już przeterminowanych. Istotą faktoringu jest finansowanie czasu oczekiwania na zapłatę. Faktor wypłaca zaliczkę, bo zakłada, że odbiorca zapłaci w terminie, a koszt liczy za dni do zapłaty — przykład pokazujemy we wpisie faktoring — co to jest i jak działa. Dlatego zwykle przyjmuje faktury niedawno wystawione, z terminem, który jeszcze biegnie.

Przeterminowana faktura to dla faktora inne ryzyko: odbiorca już raz nie zapłacił, a powód bywa nieznany — brak pieniędzy, spór o jakość albo potrącenie. Taką należność częściej kupuje firma zajmująca się obrotem wierzytelnościami albo obsługuje firma windykacyjna, co opisujemy niżej.

Wymagania wobec odbiorcy i terminu płatności

Przy faktoringu ocenia się przede wszystkim odbiorcę, bo to on ma zapłacić. Faktor sprawdza zwykle jego wiarygodność płatniczą, branżę, wpisy w rejestrach dłużników i historię płatności wobec Ciebie. Dla każdego odbiorcy ustala limit, czyli maksymalną łączną kwotę jego faktur, które sfinansuje w tym samym czasie.

Termin płatności musi mieścić się w maksimum z oferty, a ogranicza go także ustawa. W transakcjach między przedsiębiorcami termin zapłaty określony w umowie co do zasady nie może przekraczać 60 dni od doręczenia faktury, chyba że strony wyraźnie ustalą inaczej i nie jest to rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela. Gdy odbiorcą jest duży przedsiębiorca, a Twoja firma należy do MŚP, 60 dni to granica bez wyjątku (art. 7 ust. 2 i 2a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych).

Faktury dla osób prywatnych, podmiotów publicznych i odbiorców zagranicznych

Osoby prywatne. Oferty faktoringu dotyczą zwykle faktur wystawionych firmom. Faktury dla konsumentów rzadko się do niego nadają: kwoty są małe, odbiorców wielu, a ocena każdego z nich kosztowałaby więcej niż sama usługa.

Odbiorcy zagraniczni. Faktury eksportowe część faktorów finansuje w ramach faktoringu eksportowego, często z ubezpieczeniem należności. Dochodzą pytania o walutę faktury, prawo właściwe dla umowy z odbiorcą i dokumenty dostawy, na przykład list przewozowy. Sprawdź w ofercie, czy obejmuje kraj Twojego odbiorcy.

Podmioty publiczne

Gdy dłużnikiem jest podmiot publiczny, na przykład jednostka samorządu terytorialnego, termin zapłaty nie może przekraczać 30 dni od doręczenia faktury, a gdy jest nim podmiot leczniczy — 60 dni (art. 8 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych). Krótki termin oznacza niższe odsetki, ale faktor dokładnie sprawdzi umowę. Umowy z zamawiającymi publicznymi często wymagają zgody na przelew wierzytelności, a wyjątek dla MŚP z art. 9a, który po terminie zapłaty pozbawia skuteczności takie zastrzeżenia, wobec podmiotów publicznych nie działa (art. 9a ust. 2).

Lista kontrolna: czy ta faktura się nadaje

Przejdź przez listę dla każdej faktury. Odpowiedź „nie” w którymś punkcie zwykle oznacza odmowę albo dodatkowe pytania faktora.

Odbiorcą jest firma lub instytucja, a nie osoba prywatna.
Dostawa lub usługa została wykonana i odebrana, a Ty masz na to dowód.
Termin płatności jeszcze nie minął i mieści się w maksimum z oferty.
Odbiorca nie zgłosił reklamacji i nie kwestionuje kwoty.
Nie masz wobec odbiorcy długów, które mógłby potrącić z tej faktury.
Umowa z odbiorcą nie wymaga jego zgody na przelew albo masz tę zgodę.
Faktura nie została wcześniej przelana ani obciążona, na przykład na rzecz banku jako zabezpieczenie kredytu.
To faktura za wykonaną sprzedaż, a nie faktura zaliczkowa ani pro forma.
Kwota mieści się w limicie na odbiorcę i nie jest niższa niż minimalna kwota faktury w ofercie.
Przy odbiorcy publicznym lub zagranicznym sprawdzone są warunki opisane wyżej.
Przy fakturze z adnotacją „mechanizm podzielonej płatności” wiesz od faktora, czy finansuje kwotę brutto.

Sprzedaż niezapłaconych faktur po terminie: obrót wierzytelnościami i windykacja

Gdy termin minął, a odbiorca nie płaci, masz zwykle dwie drogi. Możesz sprzedać wierzytelność: nabywca płaci Ci ustaloną cenę, zwykle niższą od wartości faktury, i to on dochodzi zapłaty od dłużnika. Możesz też zlecić windykację: należność pozostaje Twoja, a firma windykacyjna odzyskuje ją w Twoim imieniu za wynagrodzenie, często zależne od odzyskanej kwoty.

Cecha	Faktoring	Sprzedaż wierzytelności	Windykacja na zlecenie
Faktura	przed terminem	zwykle po terminie	po terminie
Kiedy dostajesz pieniądze	zaliczka od razu, reszta po zapłacie	po zapłacie ceny przez nabywcę	gdy dłużnik zapłaci
Ile dostajesz	wartość faktury minus koszt	cenę ustaloną z nabywcą	odzyskaną kwotę minus wynagrodzenie
Kto płaci za usługę	Ty: prowizja i odsetki	Ty, w niższej cenie	Ty: zwykle prowizja od odzysku
Ryzyko braku zapłaty	Ty lub faktor, zależnie od regresu	nabywca, jeśli umowa nie stanowi inaczej	Ty
Istnienie należności	odpowiadasz Ty	odpowiadasz Ty	należność zostaje Twoja

Sprzedaż wierzytelności to sprzedaż prawa, do której stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży rzeczy (art. 555 Kodeksu cywilnego); umowa sprzedaży przenosi wierzytelność na nabywcę (art. 510 § 1). Razem z wierzytelnością przechodzą związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (art. 509 § 2). Za wypłacalność dłużnika odpowiadasz tylko wtedy, gdy przyjmiesz tę odpowiedzialność w umowie (art. 516).

Roszczenia o rekompensatę za koszty odzyskiwania należności — 40, 70 albo 100 euro, zależnie od kwoty — nie można zbyć (art. 10 ust. 4 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych), więc nie wchodzi ono w skład sprzedaży. Wartość starej faktury maleje też z upływem czasu. Roszczenia związane z działalnością gospodarczą przedawniają się co do zasady po trzech latach, a niektóre, na przykład z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, po dwóch, a w obu przypadkach koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 i 554 Kodeksu cywilnego). Po upływie przedawnienia dłużnik może uchylić się od zapłaty (art. 117 § 2).

Uwaga: Jeśli odbiorca nie płaci, bo kwestionuje fakturę, żadna z tych usług nie usunie sporu. Dłużnik może podnieść wobec nabywcy zarzuty, które miał wobec Ciebie w chwili, gdy dowiedział się o przelewie, a w określonych granicach także potrącić własną należność (art. 513 Kodeksu cywilnego). Najpierw wyjaśnij reklamację albo uzgodnij korektę.

Dokumenty, o które zwykle prosi faktor

Lista zależy od faktora i wariantu umowy. Najczęściej obejmuje:

fakturę, a jeśli wystawiono ją w Krajowym Systemie e-Faktur — także jej numer w tym systemie,
umowę lub zamówienie od odbiorcy, z warunkami płatności i zapisami o przelewie,
dowód wykonania: protokół odbioru, dokument dostawy, list przewozowy albo potwierdzenie wykonania usługi,
zestawienie rozrachunków z odbiorcą i historię jego płatności,
dane firmy z CEIDG lub KRS oraz dokumenty finansowe, na przykład księgę przychodów i rozchodów albo sprawozdanie finansowe,
czasem zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami i składkami,
przy faktoringu jawnym — zawiadomienie odbiorcy o przelewie, niekiedy z jego potwierdzeniem.

Sporna faktura, korekta i faktura zaliczkowa

Sporna faktura. Jeśli odbiorca reklamuje towar lub usługę, faktor zwykle wstrzyma finansowanie. Gdy spór pojawi się po wypłacie zaliczki, umowa najczęściej zobowiązuje Cię do jej zwrotu — także w wariancie bez regresu, bo ten chroni przed niewypłacalnością odbiorcy, a nie przed sporem. Więcej o tym w poradniku rodzaje faktoringu.

Korekta. Faktura korygująca zmniejsza należność, więc faktor obniży finansowanie albo poprosi o zwrot różnicy. Poinformuj go o korekcie od razu; umowy zwykle wymagają tego w krótkim terminie.

Faktura zaliczkowa i pro forma. Fakturę zaliczkową wystawia się, gdy sprzedawca otrzymuje zapłatę przed dostawą, więc nie ma już należności do sfinansowania. Faktura pro forma nie jest fakturą w rozumieniu przepisów o VAT, tylko dokumentem handlowym, na przykład ofertą lub prośbą o przedpłatę, i nie potwierdza należności za wykonaną sprzedaż.

Często zadawane pytania

Czy można sfinansować fakturę, której termin minął kilka dni temu?

To zależy od faktora. Faktoring dotyczy co do zasady faktur przed terminem, a przeterminowana faktura oznacza wyższe ryzyko. Niektórzy faktorzy rozpatrują takie faktury indywidualnie, inni odsyłają do sprzedaży wierzytelności lub windykacji.

Czy odbiorca musi zgodzić się na faktoring?

Co do zasady nie: wierzyciel może przenieść wierzytelność bez zgody dłużnika (art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego). Zgoda jest potrzebna, gdy umowa z odbiorcą skutecznie ją zastrzega (art. 514). W faktoringu jawnym odbiorca i tak dostaje zawiadomienie o przelewie.

Czy po sprzedaży przeterminowanej faktury można dalej współpracować z odbiorcą?

Formalnie nic temu nie przeszkadza, ale dłużnik dowie się o zmianie wierzyciela i będzie rozmawiać z nabywcą albo windykatorem. Jeśli zależy Ci na relacji, zacznij od wezwania do zapłaty lub rozmowy o harmonogramie spłaty.

Czy faktoring obejmuje faktury w walucie obcej?

Może, jeśli faktor oferuje faktoring eksportowy lub finansowanie w walutach. Sprawdź, w jakiej walucie wypłaca zaliczkę, kto ponosi ryzyko kursowe i jakich dokumentów dostawy wymaga.

Porównaj oferty faktoringu

Kredeo Biznes nie udziela finansowania i nie ocenia szans na ofertę; w tablicy porównaj oferty faktoringu zestawiamy oferty partnerskich faktorów dla faktur przed terminem płatności, a przeterminowane faktury obsługuje osobna usługa sprzedaży wierzytelności lub windykacji. Zasady zestawienia opisujemy na stronie jak porównujemy.

Źródła

Zastrzeżenie: Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przed podjęciem decyzji zawsze zasięgnij opinii adwokata lub radcy prawnego.

Stan na 19.10.2026. Przed decyzją sprawdź aktualne brzmienie przepisów i warunki umowy u wybranego faktora lub nabywcy wierzytelności.

Kodeks cywilny, art. 117, 118, 509, 510, 513, 514, 516, 554 i 555 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795): isap.sejm.gov.pl
Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, art. 7, 8, 9a i 10 (tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1790): isap.sejm.gov.pl
Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 2 pkt 31 i art. 106b (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1263): isap.sejm.gov.pl