Rodzaje faktoringu: z regresem, bez regresu, pełny, niepełny, jawny i cichy

Faktoring z regresem oznacza, że jeśli odbiorca nie zapłaci faktury, zwracasz faktorowi wypłaconą zaliczkę. W faktoringu bez regresu ryzyko niewypłacalności odbiorcy przejmuje faktor — w granicach limitu i warunków umowy — co zwykle kosztuje więcej. Drugi podział dotyczy tego, czy odbiorca wie o faktoringu (jawny albo cichy); poniżej wszystkie warianty w jednej tabeli i ta sama faktura w trzech scenariuszach.

Rodzaje faktoringu w jednej tabeli

Podstawą jest przelew wierzytelności z Kodeksu cywilnego (art. 509), ale sama umowa faktoringu nie ma w kodeksie osobnej regulacji. Nazwy wariantów nie są więc ustawowe, a o tym, co kupujesz, decyduje treść umowy. Opisują ją zwykle dwie niezależne cechy: kto ponosi ryzyko braku zapłaty (regres) i czy odbiorca wie o przelewie (jawność), łączone w pary, na przykład jawny z regresem.

Wariant	Ryzyko braku zapłaty	Czy odbiorca wie	Koszt i dostępność
Z regresem (niepełny)	Ty — zwracasz zaliczkę	zależy od jawności	zwykle niższy koszt, łatwiej o akceptację
Bez regresu (pełny)	faktor, do limitu na odbiorcę	zależy od jawności	zwykle drożej, dokładniejsza ocena odbiorcy
Mieszany	faktor do limitu, ponad limit Ty	zależy od jawności	pomiędzy dwoma powyższymi
Jawny	zależy od regresu	tak, płaci faktorowi	prostszy dla faktora
Cichy	zależy od regresu	nie, płaci Tobie	rzadziej oferowany, bywa droższy
Mikrofaktoring online	według stałych warunków oferty	zależy od oferty	pojedyncze, mniejsze faktury

Kolumna kosztów pokazuje kierunek, nie cenę. Składniki ceny rozpisujemy w poradniku ile kosztuje faktoring, a podstawy — we wpisie faktoring — co to jest i jak działa.

Faktoring z regresem a bez regresu

Co znaczy regres

Regres to prawo faktora do żądania od Ciebie zwrotu wypłaconej zaliczki, gdy odbiorca nie zapłaci w umówionym czasie. Umowa określa, po ilu dniach od terminu płatności faktor może z niego skorzystać i jakie koszty doliczy, zwykle odsetki do dnia zwrotu. Po zwrocie należność wraca do Ciebie (umowa opisuje, w jaki sposób) i to Ty dochodzisz jej od odbiorcy.

Kodeks cywilny przyjmuje, że zbywca wierzytelności odpowiada wobec nabywcy za to, że wierzytelność mu przysługuje, a za wypłacalność dłużnika — tylko wtedy, gdy wziął tę odpowiedzialność na siebie (art. 516). Faktoring z regresem to umowa, w której taką odpowiedzialność przyjmujesz. W zamian cena jest zwykle niższa, a faktor łatwiej akceptuje odbiorców.

Czego nie obejmuje faktoring bez regresu

W faktoringu bez regresu faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności odbiorcy, zwykle do wysokości limitu przyznanego na tego odbiorcę i pod warunkiem dochowania obowiązków z umowy, na przykład terminowego zgłoszenia zaległości. Często stoi za tym ubezpieczenie należności, z którego korzysta faktor.

Ochrona nie działa, gdy odbiorca nie płaci, bo kwestionuje fakturę: reklamuje towar, twierdzi, że usługa nie została wykonana, albo potrąca własną należność. Odbiorca może podnieść wobec faktora zarzuty, które miał wobec Ciebie w chwili, gdy dowiedział się o przelewie (art. 513 § 1 Kodeksu cywilnego), a za istnienie wierzytelności co do zasady odpowiadasz Ty. Przy sporze umowa zwykle pozwala faktorowi żądać zwrotu zaliczki także w wariancie bez regresu.

Faktoring pełny a niepełny

W polskiej praktyce nazwy „pełny” i „niepełny” najczęściej znaczą to samo co „bez regresu” i „z regresem”. Faktoring pełny (nazywany też właściwym) przenosi ryzyko niewypłacalności odbiorcy na faktora, a faktoring niepełny (niewłaściwy) zostawia je u Ciebie. Część dostawców używa tych słów także do opisu zakresu usług, dlatego czytaj umowę, a nie samą nazwę produktu.

Zakres usług bywa szerszy niż finansowanie: umowa może obejmować też pilnowanie terminów, windykację, ocenę odbiorców z ubezpieczeniem należności i prowadzenie rozrachunków. Każda z tych usług może mieć osobną opłatę, więc porównuj oferty w zakresie, którego faktycznie potrzebujesz.

Faktoring jawny a cichy

W faktoringu jawnym odbiorca dostaje zawiadomienie o przelewie wierzytelności i płaci bezpośrednio faktorowi; na fakturze zwykle jest informacja o cesji i numer rachunku faktora. W faktoringu cichym odbiorca o umowie nie wie i płaci na Twój rachunek, a Ty przekazujesz pieniądze faktorowi.

Różnica ma znaczenie prawne: dopóki odbiorca nie został zawiadomiony o przelewie, zapłata do Twoich rąk jest skuteczna także wobec faktora, chyba że odbiorca o przelewie wiedział (art. 512 Kodeksu cywilnego). W wariancie cichym faktor musi więc bardziej polegać na Tobie, dlatego bywa on trudniej dostępny lub droższy. Umowa często pozwala faktorowi ujawnić przelew, gdy odbiorca spóźnia się z zapłatą — taki model bywa nazywany faktoringiem półjawnym.

Zastrzeżenie o zakazie przelewu w umowie z odbiorcą

Cicha forma nie omija zapisów umowy z odbiorcą. Jeśli umowa zastrzega, że przelew wierzytelności wymaga zgody odbiorcy, takie zastrzeżenie jest skuteczne wobec faktora, gdy pismo stwierdzające wierzytelność o nim wspomina albo gdy faktor o nim wiedział (art. 514 Kodeksu cywilnego). Faktor zwykle sprawdza to przed finansowaniem.

Uwaga: Jeśli Twoja firma jest mikro-, małym lub średnim przedsiębiorcą, a odbiorca dużym przedsiębiorcą, umowne wyłączenie lub ograniczenie przelewu jest bezskuteczne, gdy odbiorca nie zapłacił w terminie (art. 9a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych). Przed upływem terminu płatności ten wyjątek nie działa; nie stosuje się go też, gdy odbiorcą jest podmiot publiczny (art. 9a ust. 2).

Mikrofaktoring i faktoring online

Mikrofaktoring to potoczna nazwa ofert dla jednoosobowych działalności i małych firm, które chcą finansować pojedyncze faktury bez umowy na cały obrót. Zwykle działa jako faktoring online: wniosek, przekazanie faktury i decyzja odbywają się przez stronę lub aplikację.

Warunki takich ofert — regres, jawność, maksymalna kwota faktury i termin — są zwykle ustalone z góry, więc wybór wariantu jest mniejszy niż w umowie negocjowanej indywidualnie. Progi wejścia i porównanie z krótką pożyczką opisujemy w poradniku faktoring dla małej firmy. Są też odmiany do szczególnych sytuacji: faktoring eksportowy finansuje faktury dla odbiorców zagranicznych, a faktoring odwrotny — zobowiązania wobec dostawców, nie sprzedaż.

Ta sama faktura w trzech scenariuszach

Poniższe liczby to założenia ilustracyjne, a nie oferta ani wycena. Stawki dobraliśmy tak, żeby pokazać mechanizm.

• faktura 24 600 zł brutto, termin płatności 60 dni,
• zaliczka 90%, czyli 22 140 zł, i rezerwa 2 460 zł,
• odsetki od zaliczki 12% w skali roku, rok = 365 dni,
• prowizja 1,0% wartości faktury z regresem albo 1,5% bez regresu (dopłata za przejęcie ryzyka),
• przy regresie faktor żąda zwrotu zaliczki 30 dni po terminie, czyli w 90. dniu,
• bez regresu faktor przejmuje ryzyko do wysokości zaliczki, rezerwy nie wypłaca, a odsetki liczy za 60 dni.

Wzory: odsetki = zaliczka × 12% × dni / 365, a koszt = prowizja + odsetki. Wyniki dla trzech scenariuszy:

1. Odbiorca płaci w 60. dniu. Odsetki: 22 140 × 0,12 × 60 / 365 = 436,73 zł. Koszt z regresem to 246,00 + 436,73 = 682,73 zł, bez regresu 369,00 + 436,73 = 805,73 zł. Różnica 123,00 zł to tutaj cena przeniesienia ryzyka na faktora.
2. Odbiorca nie płaci, umowa z regresem. Odsetki za 90 dni: 22 140 × 0,12 × 90 / 365 = 655,10 zł. Zwracasz zaliczkę i płacisz koszt 246,00 + 655,10 = 901,10 zł, łącznie 23 041,10 zł, a należności od odbiorcy dochodzisz już na własną rękę.
3. Odbiorca jest niewypłacalny, umowa bez regresu. Zaliczka zostaje u Ciebie, rezerwa 2 460 zł przepada, a koszt wynosi 805,73 zł. Z faktury zostaje Ci 22 140,00 − 805,73 = 21 334,27 zł.

Scenariusz	Z regresem	Bez regresu
Odbiorca płaci w terminie	dostajesz 23 917,27 zł	dostajesz 23 794,27 zł
Odbiorca niewypłacalny	oddajesz 22 140 zł i płacisz 901,10 zł	zostaje Ci 21 334,27 zł

Sprawdzenie (zaliczka plus rezerwa pomniejszona o koszt): 22 140,00 + 1 777,27 = 23 917,27 zł, czyli 24 600 − 682,73, oraz 22 140,00 + 1 654,27 = 23 794,27 zł, czyli 24 600 − 805,73. Wariant bez regresu kosztuje więcej, gdy wszystko idzie dobrze, i ogranicza stratę, gdy odbiorca upada. Ma to sens, gdy brak zapłaty od jednego odbiorcy zachwiałby płynnością Twojej firmy.

Jak wybrać rodzaj faktoringu

Odpowiedz po kolei na cztery pytania:

1. Czy Twoja firma zniesie zwrot zaliczki, jeśli ważny odbiorca nie zapłaci? Jeśli tak → faktoring z regresem bywa tańszy. Jeśli nie → szukaj wariantu bez regresu i sprawdź limit na tego odbiorcę.
2. Czy odbiorcy często reklamują towar lub kwestionują faktury? Jeśli tak → wariant bez regresu niewiele pomoże, bo nie chroni przed sporami. Jeśli nie → przejdź do pytania 3.
3. Czy umowa z odbiorcą wymaga jego zgody na przelew? Jeśli tak → poproś o zgodę albo nie zgłaszaj tej faktury; wyjątek dla MŚP działa dopiero po terminie. Jeśli nie → przejdź do pytania 4.
4. Czy odbiorca nie powinien wiedzieć o finansowaniu? Jeśli tak → szukaj faktoringu cichego lub półjawnego i licz się z mniejszym wyborem. Jeśli nie → faktoring jawny jest prostszy; przy pojedynczych, niewielkich fakturach porównaj też mikrofaktoring online.

Często zadawane pytania

Czy faktoring cichy może stać się jawny?

Tak, jeśli umowa na to pozwala. Faktor może zawiadomić odbiorcę o przelewie, na przykład gdy ten spóźnia się z zapłatą albo gdy pieniądze od odbiorcy nie trafiają do faktora. Od zawiadomienia odbiorca powinien płacić już faktorowi.

Czy faktoring bez regresu chroni przed każdą stratą?

Nie. Chroni przed niewypłacalnością odbiorcy w granicach limitu i warunków umowy, ale zwykle nie przed sporem o towar lub usługę, potrąceniem ani skutkami spóźnionego zgłoszenia zaległości. W przykładzie z tego wpisu rezerwa przepada nawet w wariancie bez regresu.

Który rodzaj faktoringu jest zwykle najtańszy?

Najniższą cenę ma zwykle faktoring jawny z regresem, bo faktor ponosi w nim najmniejsze ryzyko. Ostateczny koszt zależy jednak od odbiorcy, terminu i obrotu. Porównuj łączny koszt w złotych dla tej samej faktury, a nie samą prowizję.

Porównaj oferty faktoringu

Kredeo Biznes nie udziela finansowania i nie ocenia szans na ofertę — w tablicy zestawiamy oferty partnerskich faktorów, a wniosek składasz u wybranego dostawcy: porównaj oferty faktoringu. Zasady zestawienia opisujemy na stronie jak porównujemy.

Źródła

Zastrzeżenie: Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przed podjęciem decyzji zawsze zasięgnij opinii adwokata lub radcy prawnego.

Stan na 19.10.2026. Przed decyzją sprawdź aktualne brzmienie przepisów i warunki umowy u wybranego faktora.

• Kodeks cywilny, art. 509, 512, 513, 514 i 516 (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795): isap.sejm.gov.pl
• Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, art. 9a (tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1790): isap.sejm.gov.pl